خبر اختراع جدید(تلگراف) توسط آقاخان نوری ،صدراعظم وقت ایران به ناصرالدین شاه رسید وتوجه وی راجلب نمود ومقررشد كه این دستگاه درایران مورد استفاده قرارگیرد.
دراسفندماه سال 1236 شمسی یعنی 14 سال پس از مخابره اولین پیام تلگرافی ساموئل مورس ،سیستم تلگرافی زیرنظر علی میرزا اعتضاد السلطنه (وابسته دربارقاجار) وبا همكاری رضا قلی خان الله باشی طبرستانی (رئیس وقت مدرسه دارالفنون) بوسیله ” كرشش“ (یكی ازمعلمین اتریشی) باموفقیت آزمایش واین جمله مخابره شد:” منت خدای راعزّ وجلّ كه طاعتش موجب قربت است وبشكراندرش مزیدنعمت ….“
بلافاصله كارسیم كشی بین كاخ ارك تاباغ لاله زار درتهران شروع شد واین خط تلگرافی نیز درسال 1237 شمسی آغاز به كاركرد.
نخستین خط نسبتاً طولانی تلگراف درایران به فاصله 300 كیلومتر درتیرماه سال 1238 شمسی بین تهران وچمن سلطانیه (اردوگاه تابستانی ناصرالدین شاه واقع درنزدیكی زنجان) دایر شد وشروع به كار كرد.
ارتباط تلگرافی تهران – تبریز درسال 1240 برقرار شد وسال بعد نیز خط تلگراف تهران – گیلان شروع به كار كرد.برای نخستین بار ارتباط تلگرافی ایران باروسیه از طریق اتصال خط تهران – تبریز با شبكه تلگرافی روسیه درسال 1342 برقرار شد وامپراطور روسیه وپادشاه ایران ،تلگرافهای شادباشی مبادله كردند.
درسال 1253 اداره تلگراف پس از جداشدن از وزارت علوم به وزارت تلگراف تبدیل شد.
تلـفن
درسال 1265 شمسی مصادف با 1886 میلادی ،برای اولین بار درایران ،یك رشته سیم تلفن بین تهران وشاهزاده عبدالعظیم به طول 7/8 كیلومتر توسط بوآتال بلژیكی كه امتیاز راه آهن ری را داشت كشیده شد ولی در واقع مرحله دوم فن آوری مخابرات درتهران از سال 1268 شمسی یعنی 13 سال پس ازاختراع تلفن با برقراری ارتباط تلفنی بین دو ایستگاه ماشین دودی تهران وشهرری آغازشد.
پس ازآن بین كامرانیه (شمیران) وعمارت وزارت جنگ درتهران وسپس بین مقرّ ییلاقی شاه قاجار (سلطنت آباد سابق) وعمارت سلطنتی تهران ارتباط تلفنی دایرشد.
وزارت تلگراف درسال 1287 شمسی با وزارت پست ادغام وبه نام وزارت پست وتلگراف نامگذاری شد.
درسال 1302 شمسی قراردادی برای احداث خطوط تلفنی زیرزمینی باشركت زیمنس وهالسكه منعقد شد وسه سال بعد درآبانماه 1305 شمسی تلفن خودكار جدید بر روی 2300 رشته كابل درمركز اكباتان آماده بهره برداری شد.
درسال 1308 شمسی امورتلفن نیز تحت نظر وزارت پست وتلگراف قرارگرفت وبه نام وزارت پست وتلگراف وتلفن نامگذاری شد.
به منظور تمركزبخشیدن به تمامی امور ارتباطات ومخابرات كشور باستثنای بخش صدا وسیما ،شركت مخابرات ایران باتصویب مجالس قانون گذاری وقت درسال 1350 تشكیل شد وبااستناد به اساسنامه قانونی ، فعالیت خود راآغاز كرد.
درسال 1374 باتوجه به گسترش فعالیتهای مخابراتی وتوسعه روزافزون صنعت مخابرات دركشور وپیروی از سیاست تمركززدائی ،دراجرای ماده 7 قانون تأسیس شركت مخابرات ایران ،تشكیل شركتهای مخابرات استانی پیشنهادشد ودرتاریخ 1/11/74 باتصویب اساسنامه شركتهای مخابرات استانها دركمیسیون مشترك امور اداری واستخدامی و امور پست وتلگراف وتلفن ونیرو درمجلس شورای اسلامی این هدف محقق ودرتاریخ 11/11/74 توسط مقام ریاست جمهوری برای اجراء ابلاغ شد.
اصلاحیه ماده 7 قانون تاسيس شرکت مخابرات (مصوب 6/2/73 مجلس شوراي اسلامي)
شرکت (مخابرات ایران) می تواند دراجرای وظایف مقرر دراین قانون (قانون تأسیس شركت مخابرات ایران ) با استفاده از سرمایه خود یا با مشاركت بخش دولتی وغیردولتی، مؤسساتی رابه صورت شركت سهامی تشكیل دهد.اساسنامه شركتهائی كه براساس این ماده تشكیل می گردد توسط مجمع عمومی تهیه وپس ازتصویب هیئت وزیران توسط كمیسیونی مركب از كمیسیونهای امور اداری واستخدامی وامورپست وتلگراف ونیروی مجلس شورای اسلامی به تصویب خواهد رسید.
فصل اول
كلـیات :
ماده 1- شركت سهامی مخابرات استان مربوط كه دراین اساسنامه به اختصار «شركت» نامیده می شودبراساس قانون اصلاح ماده 7 قانون تأسیس شركت مخابرات استان مصوب 6/2/1373 تأسیس می گردد تابرابر مقررات این اساسنامه ومقررات مربوط به شركتهای دولتی اداره گردد.
ماده 2- مركـزاصــلی شركـت مركـزاداره كل مخــابرات موجـوداستانها است وشركت می تواند برای اجرای فعالیتهای مقرر ،درسایر نقاط استان نسبت به تشكیل واحدهای تابع اقدام نماید.
ماده 3- شركت دارای شخصیت حقوقی واستقلال مالی است و وابسته به شركت مخابرات ایران است.
ماده 4- مدت شركت ازتاریخ تأسیس نامحدود است.
ماده 5- موضوع وهدف شركت ،عبارت است ازتأسیس وتوسعه شبكه وتأسیسات مخابراتی درحوزه عملیاتی شركت ونگهداری وبهره برداری ازآن درقالب تحقق اهداف وبرنامه های وزارت پست وتلگراف وتلفن وشركت مخابرات ایران وانجام وظایف واختیارات مقرر درقانون تأسیس شركت مخابرات ایران درحوزه استان ………….. واجرای تكالیف شركت مخابرات درمواردی كه تفویض اختیار می شود.
تبصره 1- آن قسمت از فعالیت شركت مخابرات ایران دربخش ارتباطات بین شهری وبین المللی اعم از تأســیس ،توســعه ،نگــهداری وبهــره یرداری مراكـز بین شـهری
hمصوب 1/11/1374 كمیسیون مشترك امور اداری واستخدامی وامورپست وتلگراف وتلفن ونیرو مجلس شورای اسلامی ،كه درروزنامه رسمی شماره 14839 مورخه 18/11/74 درج گردیده است.
(اس تی دی) ایستگاههای ماهواره ای ومایكروویو وغـیره ونیز متعــلقات آن همــچنان تحت مسئولیت و كنترل شركت مخابرات ایران است.
تبصره 2- تصمیمات مجمع عمومی شركت مخابرات ایران (شركت مادر) ناقص مصوبات مجمع عمومی شركتهای استانی نخواهد شد.
فصل دوم
سرمـایه شركت :
ماده 6- سرمایه اولیه شركت یك میلیارد ریال است كه به یكصد سهم ده میلیون ریالی با نام تقسیم شده كه ازمحل اموال ودارائی های واگذاری توسط شركت مخابرات ایران تأمین وتماماً متعلق به شركت اخیرالذكر است.
تبصره 1- ازتاریخ ابلاغ اساسنامه شركت ،تمامی تأسیسات ولوازم ونیز ابوابجمعی و حقوق ومطالبات ودیون وتعهدات واموال منقول متعلق به شركت مخابرات ایران ، درحوزه استان …………………… به شركت منتقل می شود وادارات ثبت اسناد واملاك باید به درخواست شركت مخابرات ایران اسنادمالكیت اراضی واملاك موردانتقال ودفاتر مربوط را به نام شركت اصلاح نمایند.
تبصره 2- شركت موظف است كلیه اموال ،تأسیسات ولوازم مربوط به شركت مخابرات ایران راكه به موجب این اساسنامه به شركت منتقل می شود وهمچنین طرحهای ناتمام تأسیسات ومراكز مخابراتی راباتمامی ساختمان ، متعلقات وملحقات آن كه توسط اداره كل مخابرات استان ……………………….. دردست اجراست وپس ازپایان كار به شركت تحویل داده خواهدشد به شرح زیر به انضمام كلیه مطالبات پس از تصویب مجمع عمومی شركت جزو دارائی خود منظور نماید:
الف – امــوال منقول وغــیرمنقول ،تأسیــسات ولوازم مربـوط به شركــت مخابرات
ایران درآن قسمت كه درحوزه عمل شركت قرار می گیرد ومطابق آخرین عملكرد طرحهای مربوط واطلاعات ومدارك موجود درامور مالی شركت یادشده یا براساس قیمت خرید یاقیمت تمام شده طرحهای مذكور.
ب- درمواردی كه وجوه پرداخت شده برای طرح مشخص باشد ولی رقم پرداختی برای هرپروژه آن طرح به تفكیك قابل استخراج نباشد ،شركت می تواندبرای تعیین ارزش دفتری تفكیكی هرپروژه وجزئیات آن از نظریه كارشناسان منتخب رئیس مجمع شركت استفاده نماید.
تبصره 3- كلیه اموال منقول وغیرمنقول تأسیسات مربوط به فعالیت ارتباطات بین شهری وبین المللی اعم ازمراكز بین شهری (اس تی دی) ایستگاههای ماهواره ای وشبكه مایكروویو كشور ،دكلها ،راههای اختصاصی ایستگاهها وابوابجمعی آنها دراختیار ومالكیت شركت مخابرات ایران است.
ماده 7 - درآمد ومنافع اعتبارات شركت به شرح زیر است :
1- هزینه های اشتراك.
2- تعرفه های مكالماتی (شهری– بین شهری – بین المللی).
3- تراز مكالمات براساس توافق كانالهای ورودی وخروجی بین استانها.
4- كمكهای نقدی یاغیرنقدی اشخاص حقیقی وحقوقی.
5- عواید دیگری كه برابر قوانین یامقررات مربوط به شركت تعلق می گیرد.
تبصره - منابع ودرآمدهای شركت مخابرات ایران باتوجه به این ماده تعدیل می گردد سایر منابع درآمدی شركت مخابرات كماكان معتبر و قابل اجراست.
ماده 8- شركت می تواند باتصویب مجمع عمومی سرمایه خودراكاهش یاافزایش دهد.
ماده 9- تقسیم سود واندوخته پس ازتصویب مجمع عمومی شركت جایز خواهد بود.
فصل سوم
اركان شـركت :
ماده 10- شركت دارای اركان زیر است :
1- مجمع عمومی :
2- هیئت مدیره ومدیرعامل :
3- بازرس (حسابرس) :
از اجتماع صاحبان سهام مخابرات به شرح زیر تشكیل می شود:
1-وزیر پست وتلگراف وتلفن (رئیس مجمع عمومی):
2-رئیس هیئت مدیره ومدیرعامل شركت مخابرات ایران (عضومجمع)
3-اعضای هیئت مدیره شركت مخابرات ایران (اعضاء مجمع)
ریاست جلسات مجمع عمومی باوزیر پست وتلگراف وتلفن ودرغیاب او یكی ازاعضای حاضر به ترتیب تقدم مندرج درفوق خواهد بود.
درصورتیكه هریك از اعضای مجمع عمومی نتواند درجلسه شركت نماید معاون یا نماینده وی درجلسات شركت خواهد نمود.
ماده 12- مجمع عمومی شركت بردونوع است :
الف – مجمع عمومی عادی
ب – مجمع عمومی فوق العاده
ماده 13- شركت ازنظر زمان وچگونگی تشكیل جلسات مجمع عمومی وهیئت مدیره ونیز سایر موارد مربوط تایع ساسنامه شركت مخابرات ایران (مصوب اسفندماه 1350) می باشد ودرصورت عدم پیش بینی برابر قانون تجارت عمل خواهد شد.
تبصره 1- هیئت مدیره شركت از یك نفر رئیس كه سمت مدیرعامل رانیز خواهد داشت ودوعضو اصلی ویك عضو علی البدل تشكیل می شود. اعضا ورئیس هیئت مدیره ومدیرعامل شركت توسط رئیس مجمع (وزیر پست وتلگراف وتلفن) برای مدت دوســال منصوب می شوندوتا اعــضا ورئیس هیئت مدیره ومــدیرعـامل جدید انتخاب نشده اند درسمت خود باقی هستند وانتخاب مجددآنان نیز بلا مانع خواهد بود.
تبصره 2- رئیس هیئت مدیره ومدیرعامل واعضای هیئت مدیره ازبین اشخاص متعهد كه دارای تحصیلات عالی بوده ودریكی ازسازمانهای اداری كشوری یا بنگاههای صنعتی سابقه خدمت مدیریت داشته باشند منصوب خواهند شد.
تبصره 3- رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل می تواند بامسئولیت خود یك نفراز اعضای هیئت مدیره یا مدیران ارشد شركت را به سمت قائم مقام تعیین نماید تاقسمتی از وظایفی كه به مدیرعامل محول شده از طرف او انجام دهد.
ماده 14- وظایف واختیارات مجمع عمومی وهیئت مدیره ورئیس هیئت مدیره ومدیرعامل شركت مطابق مواد 10؛11؛22؛23؛24؛25و26 اساسنامه شركت مخابرات ایران وتبصره های آن و نیز قانون تجارت می باشد.
تبصره 1- هیئت مدیره شركت موظف است درموقع تهیه وتنظیم بودجه سالانه شركت یك درصد از آنرا برای امر توسعه وتحقیق وآموزش وروابط بین الملل وكمكهای انسانی (اعم از شاغل وبازنشسته ومراجعات عمومی) درراه اهداف وزارت پست و تلگراف وتلفن برای وزارتخانه یادشده اختصاص دهد.
تبصره 2- تعیین پاداش برای رئیس هیئت مدیره ومدیرعامل واعضاء هیئت مدیره با تصویب وتأیید رئیس مجمع عمومی شركت (وزیر پست وتلگراف وتلفن) وتعیین پرداخت پاداش سایر كاركنان باتصویب وتأیید دیرعامل خواهد بود.
تبصره 3- تعرفه خدمات مخابراتی مشتركان درمحدوده تحت پوشش شركت باتصویب مجمع عمومی شركت قابل اجرا خواهد بود.
تبصره 4- اجرای تبصره مواد 25و26 اساسنامه شركت مخابرات ایران منوط به رعایت قوانین مربوط است.
ماده 15- وظیفه بازرس (حسابرس)شركت برعهده سازمان حسابرسی است كه دراجرای قانون تشكیل سازمان حسابرسی (مصوب 1362) و اساسنامه آن (مصوب 1366) اقدام نماید.
فصل چهارم
امـورمالی (تراز نامـه ها وحساب سـود وزیان ) :
ماده 16- سال مالی شركت از فروردین ماه هرسال شروع وتا آخر اسفند ماه همان سال خاتمه می یابد وبه استثنای سال اول كه شروع آن تاریخ ابلاغ اساسنامه شركت خواهد بود.
ماده 17- كلیه دفاتر شركت درآخر اسفند ماه بسته وترازنامه وحساب سود وزیان وگزارش عملكرد سالانه شركت حداكثر سه ماه پس ازپایان سال مالی باید از طرف رئیس هیئت مدیره ومدیرعامل دراختیار بازرس (حسابرس)گذارده شود.
ماده 18- تصویب ترازنامه شركت از طرف مجمع عمومی به منزله مفاصا حساب هیئت مدیره تلقی می شود.
ماده 19- رئیس مجمع می تواند نسبت به جابجائی اعتبارات شركت ازمحل اعتبارات مربوط به شركت مخابرات ایران وشركت مخابرات استانها به سایر شركتهای مخابرات استانها اقدام نماید.
ماده 20- آئین نامه مالی ، معاملاتی واداری شركت باید از طرف هیئت مدیره تنظیم وپس ازتصویب مجمع عمومی درخصوص آئین نامه های اداری به اجرا گذاشته شود وتا موقعی كه آئین نامه های یادشده تنظیم وتصویب نشده ، شركت مجاز است امورمالی ومعاملاتی واستخدامی خود رابرابر آئین نامه ها ومقررات مورد عمل شركت مخابرات ایران انجام دهد.
ماده 21- هیئت مدیره مكلف است هرسال یك بیستم ازسود خالص شركت رابعنوان اندوخته قانونی موضوع نماید. همینكه اندوخته قانونی به یك دهم سرمایه شركت رسید موضوع آن منوط به تصویب مجمع عمومی خواهد بود ودرصورتیكه سرمایه شركت افزایش یابد كسر یك بیستم یاد شده ادامه خواهدیافت تاوقتی كه اندوخته قانونی به یك دهم سرمایه بالغ شود.
فصل پنجم
سـایر مقـررات :
ماده 22- كاركنان شركت مكلف به حفظ اسرار شركت می باشند ودرصورت تخلف به مجازات مقرر درقوانین مربوط محكوم خواهند شد.
ماده 23- كاركنان شركت وهمه اشخاصی كه به گونه ای به همكاری باشركت دعوت شده اند موظف به حفظ ونگهداری اموال وتأسیسات شركت هستند. برداشت یا تصاحب اموال شركت به نفع خود یا دیگری درحكم اختلاس محسوب می شود ومرتكب به كیفر مقرر درقانون مجازات اسلامی (تعزیرات) محكوم خواهدشد.
ماده 24- شركت مجاز است باموافقت وزیر پست وتلگراف وتلفن ورعایت قوانین مربوط درصورت لزوم ازخدمت اتباع واجدشرایط كشورهای دیگر كه روابط سیاسی حسنه بادولت جمهوری اسلامی ایران دارند برای مدت معین استفاده نموده واقدامات لازم رابرای تربیت جانشین آنها دراسرع وقت به عمل آورد.
ماده 25- اختلافات حاصله بین شركتهای سهامی مخابرات استانها واختلافات هریك ازآنها با شركت مخابرات ایران دركمیته ای كه اعضای آن را رئیس مجمع عمومی (وزیر پست وتلگراف وتلفن) تعیین می نماید، رسیدگی وحل وفصل خواهدشد. تصمیمات كمیته منتخب ،قطعی ولازم الاجراست.
ماده 26- شركت مخابرات ایران مكلف است آئین نامه مربوط به وظایف مشترك و حدود روابط بین خود باشركتهای مخابرات استانها وچگونگی مبادله اطلاعات فنی ، علمی وبازرگانی درزمینه امورمربوط ونحوه رفع اختلاف با شركت رابا رعایت مقررات تهیه كند كه پس ازتصویب مجمع عمومی شركت یاد شده ، به اجرا گذارده خواهدشد.
ماده 27- نسبت به سایر موضوعاتی كه دراین اساسنامه پیش بینی نشده است برابر قوانین مربوط عمل خواهد شد.
اساسنامه فوق مشتمل بربیست وهفت ماده وسیزده تبصره براساس اصل 85 قانون اساسی ودر اجرای قانون اصلاح ماده 7 قانون تأسیس شركت مخابرات ایران مصوب 6/2/1372 درجلسه مورخ اول بهمن ماه یكهزار وسیصد وهفتاد وچهار كمیسیون مشترك اموراداری واستخدامی وامورپست وتلگراف ونیرو تصویب ودرتاریخ 4/11/1374 به تأیید شورای نگهبان رسیده است.
نمودار تشکیلات سازمانی
